Planujesz wyrabianie paszportu dla pociechy i zastanawiasz się, czy dziecko musi być przy składaniu wniosku o paszport?
W kilku sytuacjach obecność małoletniego jest konieczna, a w innych rodzice mogą załatwić formalności sami.
Z tego tekstu dowiesz się, jak wygląda procedura krok po kroku i kiedy urzędnik zażąda obecności dziecka.
Kiedy dziecko musi być obecne przy wniosku paszportowym?
Najczęstsze pytanie rodziców brzmi wprost: czy dziecko musi być przy składaniu wniosku o paszport? Odpowiedź zależy od wieku. Maluch, który nie osiągnął jeszcze wieku przedszkolnego, nie musi pojawiać się w urzędzie. Rodzice lub opiekunowie załatwiają całą procedurę samodzielnie, a urzędnik korzysta wyłącznie z dokumentów i zdjęcia.
Sytuacja zmienia się, gdy dziecko jest starsze. Po ukończeniu piątego roku życia obecność małoletniego przy składaniu wniosku jest wymagana. Urzędnik porównuje wtedy wizerunek z fotografią, może spokojnie porozmawiać z dzieckiem i sprawdzić podstawowe dane. Jeszcze inne zasady obowiązują nastolatków: po ukończeniu dwunastu lat pobierane są odciski palców, a starsze dzieci składają także własnoręczny podpis na urządzeniu do cyfrowego podpisu. Dzięki temu paszport dziecka zawiera te same zabezpieczenia biometryczne, co dokument osoby dorosłej.
Kto może złożyć wniosek o paszport dla dziecka?
Wniosek o wydanie paszportu dla osoby małoletniej składają co do zasady rodzice. W typowej sytuacji oboje powinni pojawić się w urzędzie paszportowym lub konsularnym i wyrazić zgodę na wydanie dokumentu. Jeżeli władza rodzicielska została ograniczona albo dzieckiem zajmuje się opiekun prawny czy kurator ustanowiony przez sąd, to właśnie ta osoba reprezentuje małoletniego.
Prawo przewiduje jednak możliwość złożenia wniosku tylko przez jednego rodzica. To rozwiązanie przydaje się, gdy drugi opiekun pracuje za granicą, mieszka w innej części kraju albo kontakt z nim jest utrudniony. W takiej sytuacji trzeba spełnić dodatkowe warunki, na przykład przedstawić pisemną zgodę drugiego rodzica z potwierdzonym podpisem albo stosowne orzeczenie sądu rodzinnego. Spotykane są też sytuacje, w których z dokumentów wprost wynika, że drugi rodzic nie żyje lub ojciec jest nieznany – wtedy zgoda drugiej strony nie jest już potrzebna.
Najczęściej urzędnik zaakceptuje wniosek złożony przez jednego rodzica, jeśli przedłożysz jeden z poniższych dokumentów:
- zgodę drugiego rodzica poświadczoną przez notariusza, konsula lub urzędnika punktu paszportowego, także w formie elektronicznej z kwalifikowanym podpisem,
- prawomocne orzeczenie sądu, że drugi rodzic nie ma prawa współdecydować o paszporcie lub nie jest wymagana jego zgoda,
- odpis zupełny aktu urodzenia wskazujący, że ojciec dziecka jest nieznany,
- odpis aktu zgonu drugiego rodzica.
Jakie dokumenty zabrać na wizytę paszportową?
Podczas wizyty w konsulacie lub urzędzie paszportowym nie wypełniasz już długiego papierowego formularza. Pracownik robi to elektronicznie na podstawie danych z rejestru, a ty – razem z drugim rodzicem lub samodzielnie, jeśli jest to dopuszczalne – składasz podpis na specjalnym urządzeniu. Dobrze jest więc wcześniej sprawdzić, czy informacje o dziecku w rejestrach są aktualne, zwłaszcza po zmianie nazwiska.
Do wniosku trzeba dołączyć aktualną fotografię biometryczną dziecka. Zdjęcie musi być kolorowe, na jasnym tle, z twarzą skierowaną na wprost. W przypadku bardzo małych dzieci przepisy są nieco łagodniejsze: nie wymaga się idealnie neutralnego wyrazu twarzy czy patrzenia prosto w obiektyw, ale pozostałe wymogi dotyczące kadru i tła nadal obowiązują. Warto też pamiętać, że fotografia musi odzwierciedlać aktualny wygląd dziecka, bo w paszporcie ma służyć do potwierdzania tożsamości w czasie podróży.
Przygotowując się do wizyty, zabierz komplet podstawowych dokumentów:
- ważny paszport lub dowód osobisty dziecka, jeśli kiedykolwiek został wydany,
- ważne dokumenty tożsamości rodziców lub opiekunów prawnych,
- odpis polskiego aktu urodzenia dziecka, gdy nie ma ono numeru PESEL,
- dokumenty potwierdzające prawo do zniżek w opłacie paszportowej, na przykład kartę rodziny wielodzietnej albo legitymację szkolną w przypadku starszego dziecka.
Jeżeli w imieniu małoletniego działa opiekun prawny lub kurator, konieczne będzie także przedstawienie postanowień sądu potwierdzających to uprawnienie. Zdarza się, że konsul lub urzędnik – przy wątpliwościach co do obywatelstwa czy danych osobowych – poprosi o dodatkowe akty stanu cywilnego lub decyzję wojewody o posiadaniu obywatelstwa polskiego. To normalna procedura bezpieczeństwa, szczególnie przy dzieciach urodzonych za granicą.
Odbiór paszportu dziecka i czy obecność małoletniego jest konieczna?
Po złożeniu wniosku otrzymasz potwierdzenie z numerem sprawy. Na jego podstawie możesz później sprawdzić w internecie, czy dokument jest już gotowy. Przy składaniu wniosku pracownik urzędu poda orientacyjny termin, kiedy paszport powinien czekać na odbiór. W nagłych sytuacjach – na przykład przy pilnym leczeniu za granicą – możliwe jest uzyskanie paszportu tymczasowego na krótszy okres ważności.
Przy odbiorze standardowego paszportu dziecka obecność małoletniego zazwyczaj nie jest wymagana. Dokument odbiera jedno z rodziców lub opiekunów w tym samym urzędzie, w którym składano wniosek. Trzeba wtedy przynieść dotychczasowy paszport dziecka albo paszport tymczasowy, bo zostanie on unieważniony i zwrócony z zachowaniem stron z ważnymi wizami. W wyjątkowych sytuacjach – gdy dojazd do konsulatu jest bardzo utrudniony – możliwe jest uzgodnienie wysyłki paszportu pocztą, po złożeniu odpowiedniego wniosku i pokryciu kosztów przesyłki.
Niektóre urzędy wprowadziły jeszcze jeden etap: aktywację paszportu otrzymanego pocztą. Wtedy rodzic, który odbierze przesyłkę, loguje się do wskazanej usługi elektronicznej i podaje numer nowego dokumentu wraz z numerem wniosku z potwierdzenia złożenia. To rozwiązanie ma dać pewność, że dokument trafił do właściwej osoby i faktycznie będzie używany przez dziecko, dla którego został wydany.
Artykuł powstał przy współpracy z tu-mamo.pl.
Artykuł sponsorowany
